Tây Du Ký

Liền bão nội thị vào tâu lại rằng:



- Tôn trưởng lảo nói có tài cột chỉ chẩn mạch, không ngồi gần thấy mặt mà giựt mình .



Vua Châu Tử nghỉ rằng:



- Bịnh đã ba năm không gặp thầy nào đại tài như vậy; để thử coi thể nào .



Liền cho đòi Tôn trưởng lão vào cung, đặng cột chỉ chẩn mạch.



Tôn Hành Giả mới đi ngang qua đền gặp Tam Tạng .



Tam Tạng đón lại mắng rằng:



- Con khỉ nầy nó quyết hại tôi!



Tôn Hành Giả cười rằng:



- Thầy nói lạ lùng quá! Tôi làm cho thầy thêm danh tiếng sao gọi là hại thầy?



Tam Tạng nạt rằng:



- Người theo ta mấy năm nay, chẳng thấy trị bịnh cho ai hết thảy, không biết thang danh tánh dược, sao cả gan trị bịnh Hoàng đế mà hại ta?



Tôn Hành Giả cười rằng:



- Bởi thầy không rõ, tôi có nhiều phương thuốc như thần, trị bịnh gì mà không hết. Ví dầu có chết, thì tôi bị tội sát nhơn, không ai bắt thầy mà sợ. Ðể coi tôi trị bịnh lấy danh .



Tam Tạng nói:



- Ngươi có học sách thuốc của tiên hay sao, cả gan dám cột chỉ mà chẩn mạch?



Tôn Hành Giả lén nhổ ba sợi lông hóa ra ba sợi kim tuyết dài hơn hai mươi bốn thước, đưa ra mà nói rằng:



- Ba sợi kim tuyến nghề của tôi đây, thầy coi cho rõ .



Nói rồi đi với quan cận thị vào cung.







Khi ấy Tôn Hành Giả đến ngoài cửa cung, lấy ba sợi kim tuyến đưa cho quan hoạn, dặn đem vào buộc cườm tay tả của vua, bắt ngoài buộc vô; một sợi ngay bộ thốn, một sợi ngay bộ quan, một sợi trong ngay bộ xích, rồi trao ba mối chỉ ra ngoài.



Tôn Hành Giả để ba mối kim tuyến trên ba ngón tay tả, lấy ba ngón tay hữu đè lên ba mối kim tuyến mà coi mạch.



Giây phút bão nội thị mở kim tuyến buộc qua tay hữu rồi cũng coi như vậy. Ðoạn chẩn mạch rồi dùn mình thâu lông, ba sợi kim tuyến biến mất.



Rồi nói lớn rằng:



- Sáu bộ mạch Bệ Hạ đi khác nhau, tôi đoan chắc Bệ Hạ bịnh đau bụng và hay giựt mình hồi hộp, lại đổ mồ hôi, và tê mình; đi tiểu như nước trà, lại chứng trường phong hạ huyết, nguyên bởi ăn đồ không tiêu, lại thêm ưu phiền hãi kinh mà sanh bịnh, ấy gọi là chứng song điểu thất quần .







Vua Châu Tử nghe nói nhằm chứng, mừng rở phán khen rằng:



- Thiệt phải thần y, đoán chứng ấy không sai một mảy, xin đầu thang dụng thuốc cho mau .



Tôn Hành Giả đi ra ngoài .



Tam Tạng hỏi rằng:



- Coi mạch thể nào?



Tôn Hành Giả thưa rằng:



- Coi mạch nhận chứng rồi, vua đều chịu cả, bây giờ đi chế thuốc đặng đem vào .


Hết Hồi 68 - Tây Du Ký - Ngô Thừa Ân

Xem Hồi 69




Hồi 69 - Tây Du Ký - Nguyên Tác : Ngô Thừa Ân

Tôn Hành Giã ban đêm hiệp thuốc

Châu Tử vương trong tiệc luận yêu


Bá quan đồng hỏi rằng:



- Khi nãy thần tăng coi mạch nói Bệ Hạ đau chứng song điểu thất quần, nghĩa làm sao vậy?



Tôn Hành Giả cười rằng:



- Chứng ấy như con chim trống và con chim mái ở chung một chổ, rủi bị bão tố, hai con lạc hai nơi, trông không thấy mái thì buồn hiu, mái không thấy trống cũng cú rủ, ấy là bịnh phiền não, như con chim lạc bầy .



Bá quan đồng khen rằng:



- Thiệt hay lắm! Chẳng những là thầy thần, thiệt đáng kêu bằng sãi thánh!



Khi ấy có quan Thái y hỏi rằng:



- Thần tăng đoán bịnh nhận chứng nhằm rồi, bây giờ hốt tháng chi mà điều trị?



Tôn Hành Giả nói:



- Không biết thang chi, thấy vị nào muốn hốt thì hốt .



Thái y nói:



- Thuốc có tám trăm tám vị, người có bốn trăm bốn chứng. Người đau một bịnh cùng hai, lẽ đâu thấy vị nào thì dùng vị nấy?



Tôn Hành Giả nói:



- Thuốc chẳng luận thang bài, coi vị nào đáng dùng thì hốt. Vậy thì Thái y đem đủ mặt thuốc cho ta lựa vị mà gia giãm .



Thái y không dám cãi, liền sai quân khiêng tám trăm vị thuốc và đồ chế thuốc ra quán Hội đồng.



Tôn Hành Giả mời thầy ra quan chế thuốc.



Tam Tạng mới đứng dậy, xãy thấy quan nội thị vào truyền chỉ rằng:



- Xin thần tăng để pháp sư ngủ trong đền nầy một đêm, đợi Bệ Hạ uống thuốc mạnh rồi sẽ tạ ơn, và ghi điệp cho pháp sư, sắm se loan hộ tống .



Tam Tạng kinh hãi nói rằng:



- Ðồ đệ ôi, chắc là ta ở cầm chưn đó, như mạnh thì tử tế, xe kiệu đua đi, nếu không khá thì ta chẳng còn tánh mạng. Ngươi phải xem xét cho kỹ càng .



Tôn Hành Giả cười rằng:



- Sư phụ đừng lo làm chi, hãy ngủ cho khỏe, để làm lấy tiếng cho mà coi!



Nói rồi từ giã Tam Tạng đi về quán Hội đồng.



Bát Giới nghinh tiếp cười mà nói rằng:



- Sư huynh, tôi biết anh rồi; không dốc lòng đi thỉnh kinh, quyết buôn bán mà không vốn? Nay thấy chốn nầy đông đảo, coi bộ dể mần ăn nên kiếm cớ mà khiu tiệm thuốc .



Tôn Hành Giả nói:



- Trị bịnh vua mạnh, thì lo đi thỉnh kinh; ai tính khui tiệm bán thuốc?



Bát Giới nói:



- Tám trăm tám vị, anh hốt hết bao nhiêu? Còn thuốc vặt cũng bằng hai tiệm .



Tôn Hành Giả nói:



- Ai hốt cho hết bấy nhiêu thuốc, bất quá dùng ít vị mà thôi. Song gạt thái y đem đủ mặt thuốc đặng chúng nó không biết mình dùng vị nào, là cố ý giấu bài thuốc kẻo chúng biết .



Xảy thấy quan mời ăn cơm, ba anh em ăn uống xong rồi thì trời đã tối.



Tôn Hành Giả sai quân đem ít cây đèn sáp.



Ðến nửa đêm thiên hạ ngủ hết, Bát Giới nói:



- Ðại ca chế thuốc chi thì làm phức đi cho rồi, tôi buồn nghủ lắm!



Tôn Hành Giả nói:



- Ngươi lấy một lượng đại hoàng đem đâm cho thiệt nhỏ .



Sa Tăng nói:



- Vị đại hoàng là thuốc hàn lương, uống vào thì tả; e bịnh đau lâu yếu lắm, chẳng khá nên dùng?



Tôn Hành Giả cười rằng:



- Vị ấy phá đàm xổ độc, không hề gì đâu .







Nói rồi bảo Sa Tăng lấy một lượng bả đậu lột vỏ rồi lấy khăn gói lại, dầm cho rút hết dầu, rồi cũng đâm ra rây cho nhỏ.



Bát Giới nói:



- Bả đậu tánh nóng có dầu, xổ mạnh bằng mười đại hoàng; chắc không nên dùng .



Tôn Hành Giả nói:



- Hiền đệ chưa rõ, chớ vị ấy lấy dầu hết thì bớt độc, phải dùng nó mà xổ mới hạ ra vật tích lâu năm, hãy chế cho mau ta còn dùng tá sứ nữa .







Giây phút Sa Tăng, Bát Giới đem hai vị lại hỏi rằng:



- Sư huynh còn chế chừng mấy vị nữa?



Tôn Hành Giả nói:



- Ðủ rồi, đủ rồi .



Bát Giới nói:



- Làm thầy thuốc như anh mang tội bằng mười ăn cướp, vì tám trăm tám vị, mỗi vị ba cân, mà anh dùng cho chủ uống có hai lượng thuốc ỉa!



Tôn Hành Giả nói:



- Hiền đệ lấy chén nầy, cạo nửa chén lọ nghẹ chảo .



Bát Giới hỏi:



- Lấy lọ nghẹ làm chi?



Tôn Hành Giả nói:



- Ấy là bá thảo sương trị bịnh huyết hay lắm!



Bát Giới y lời cạo lọ nghẹ đem lại tán nhỏ rồi rây, Tôn Hành Giả đưa chén, bảo Bát Giới rằng:



- Ngươi đem chén nầy tại chỗ tàu ngựa mình, hứng nửa chén mã niếu .



Bát Giới hỏi:



- Hứng vật ấy làm chi?



Tôn Hành Giả nói:



- Dùng nó mà hồ thuốc .



Sa Tăng cười rằng:



- Anh ôi, tôi thuở nay chưa từng thấy ai hồ thuốc bằng nước đái ngựa, giống nó tanh hôi lắm, người yếu lì vị nghe hơi thì buồn mữa, lại uống bả đậu đại hoàng thì trên ẩu dưới tả, không phải dễ đâu!



Tôn Hành Giả nói:



- Ngươi không biết hay sao, con ngựa nầy không phải ngựa thường, vốn thiệt là rồng bạch, nếu uống nước đái nó chắc mạnh khỏe tức thời .



Bát Giới nghe nói, xách chén hứng cả buổi không đặng chút nào. Liền chạy lại nói với Hành Giả rằng: